‘We hebben respect voor elkaar en voor elkaars rol’

Melanie Brandenburg is directeur van SG Newton vmbo in Hoorn. Ze vertelt over het belang van de besturingsfilosofie voor haar positie als schoolleider. Al voordat ze werd aangesteld, bracht ze die ter sprake: "Ik wilde weten welke ruimte ik zou krijgen en wat de kaders zijn."

SG Newton vmbo in Hoorn is onderdeel van het Atlas College, een stichting met vijf scholen. Melanie werkt er sinds januari 2024 als directeur. Daarvoor werkte ze lange tijd bij Vonk, als vestigingsdirecteur van een vmbo- en mbo-school in Alkmaar en van een vmbo-school in Heerhugowaard.

Rust

In Hoorn was ‘iets te doen’, vertelt Melanie. “Er was aandacht nodig voor het pedagogisch-didactisch klimaat en voor de teamopbouw. Dat trok me, er lag een mooie klus.” Het eerste jaar heeft ze vooral gebruikt om te kijken waar de school stond en wat er de jaren ervoor was gebeurd. “Na twee interim-directeuren was er behoefte aan rust en duidelijkheid. Ik heb daarom bewust een pas op de plaats gemaakt. Ik heb gekeken, gevraagd en gesprekken met iedereen gevoerd, ook met het MT. Daarin zaten veel mensen die een nieuwe rol hadden gekregen.”

In jaar twee werd het tempo opgevoerd: “We hebben een jaarplan gemaakt en zijn zorgvuldig gaan nadenken over onze visie. De oude sloot niet meer aan op de populatie en de context van de school. We hebben relatief veel leerlingen van wie Nederlands niet de eerste taal is en ook een afdeling voor Eerste Opvang Anderstaligen. Mede daarom concludeerden we dat kennis het allerbelangrijkste is voor onze leerlingen.”

Ruimte

De samenwerking met bestuurder Agnita Mur van het Atlas College omschrijft Melanie als zeer collegiaal. “Vanaf het begin is Agnita heel benaderbaar. Ik kan makkelijk met haar schakelen. Ze is dichtbij en wil echt weten wat er speelt op school. Ze denkt met me mee en stelt kritische vragen. Dat ervaar ik als heel prettig.”

“Vooral in het begin wilde ik graag veel contact. Ik wilde goed weten waar ik als directeur over ging, en waarover niet."

Tijdens de bilaterale overleggen is er alle gelegenheid om te sparren, vertelt Melanie: “Vooral in het begin wilde ik graag veel contact. Ik wilde goed weten waar ik als directeur over ging, en waarover niet. Inmiddels zit er wat meer tijd tussen de overleggen en dat vind ik prima. Als er iets is wat Agnita moet weten, hebben we natuurlijk contact.” Af en toe schuurt het, zegt Melanie. “Dan praten we daar gewoon over. Er is ruimte, ook voor mij, om kritische vragen te stellen. Sterker nog, Agnita heeft wel eens gezegd dat ze het fijn vindt om wat tegengas te krijgen. Soms worden we het niet eens, en dat is ook oké. We hebben respect voor elkaar en voor elkaars rol.”

Richting

Weten welke richting je met elkaar op gaat, ziet Melanie als de kern van een goede samenwerking tussen bestuurder en schoolleider. Voordat ze werd aangesteld, besprak ze in het allereerste gesprek met de bestuurder dan ook al de opdracht van de directeur van SG Newton en de besturingsfilosofie binnen het Atlas College: “Dat wilde ik graag. Ik wilde weten waarvoor ik werd aangesteld en wat de koers van de stichting en van de school is. En ook welke ruimte ik zou krijgen. Vooral dat laatste was belangrijk voor me. Hoe gaan we met elkaar samenwerken en waar houdt mijn professionele ruimte als schoolleider op? Ruimte is fijn, maar niet ongelimiteerd.”

Samenhang

De strategische koers van de stichting wordt opgesteld door de bestuurder, vertelt Melanie, met input van de vijf directeuren binnen de stichting. “Zo zorgen we ervoor dat er samenhang is tussen de scholen en dat het een gedragen koers is. Die werkwijze vind ik fijn. Als directeur word ik een beetje ontzorgd, maar ik kan wel dingen aandragen die ik belangrijk vind.”

Elke twee weken overleggen de directeuren met de bestuurder: “We hebben het over strategie, financiën en personeel, maar ook over meer praktische zaken die op meerdere scholen spelen, zoals de taal- en rekennetwerken die Atlas-breed zijn. Op dit moment kijken we naar een portefeuilleverdeling binnen dat overleg. De overleggen worden voorgezeten door de bestuurder en iedereen kan onderwerpen inbrengen. We streven altijd naar consensus.”

Gesteund

De manier van samenwerken tussen directeuren en bestuurder is opgenomen in een managementstatuut, vertelt Melanie. “Dat is helaas wel verouderd nu. We moeten het echt gaan herzien, maar delen ervan kloppen nog steeds. Zoals het deel waarin staat dat de leerling en de professional centraal staan. Dat klinkt wat hoogdravend, maar ik merk dat echt hier. Het belang van goed onderwijs komt vaak terug in de gesprekken met het bestuur. Ik weet dat dat lang niet binnen alle besturen gebeurt.”

"De manier van samenwerken tussen directeuren en bestuurder is opgenomen in een managementstatuut."

Melanie geeft een voorbeeld: “Als een collega langere tijd ziek is, bespreek ik dat met Agnita. Samen kijken we wat we kunnen doen en daardoor voel ik me echt gesteund. Ik krijg vaak de ruimte om de beste oplossing voor de leerlingen te kiezen, ook als daar kosten aan zijn verbonden. Het onderwijs gaat voor haar altijd voor.”

Gezamenlijke opdracht

Voor Melanie is de gezamenlijke opdracht en ook het feit dat die is vastgelegd in de besturingsfilosofie en het managementstatuut heel belangrijk. “Samen heb je een maatschappelijke opdracht, namelijk het verzorgen van goed onderwijs voor leerlingen in deze regio. Samen kun je elkaar versterken. Je kunt meer organiseren en hebt ook meer financiële mogelijkheden, bijvoorbeeld door een gedeeld servicecentrum.”

Ook het levend houden van het managementstatuut ziet Melanie als een gezamenlijke opdracht: “Dat zie ik in mijn eigen MT ook. Ook wij hebben besproken wat we belangrijk vinden en hoe we willen samenwerken, ieder vanuit de eigen rol. Dat hebben we ook opgeschreven. Zo nu en dan pak ik dat erbij en kijken we wat we moeten aanscherpen.”

Verantwoordelijkheid

Wat is volgens Melanie de grootste misvatting over het samenspel tussen bestuurder en schoolleider? “Ik denk dat veel mensen in de veronderstelling zijn dat een bestuurder niet weet wat er speelt op scholen en weinig toegevoegde waarde heeft. Dat is helemaal niet zoals ik dat ervaar. Ik moet er niet aan denken dat ik het werk van mijn bestuurder zou moeten doen. Daar heb ik helemaal geen tijd voor!”

“Neem je verantwoordelijkheid als schoolleider. Aan goed samenspel moet je met zijn tweeën werken."

Melanie heeft een advies aan andere schoolleiders over het samenspel: “Neem je verantwoordelijkheid als schoolleider. Aan goed samenspel moet je met zijn tweeën werken. Wacht niet af als er iets is, wees open. Dat verwacht ik ook van mijn collega’s in de school.”