Bijeenkomst ‘Inclusieve onderwijshuisvesting’
Hoe zorgen we ervoor dat schoolgebouwen bijdragen aan inclusief onderwijs? Welke keuzes maken scholen en gemeenten hierin en welke praktijkvoorbeelden kunnen daarbij inspireren? Tijdens deze bijeenkomst van het Steunpunt Passend Onderwijs brengen we bestuurders, schoolleiders, beleidsmedewerkers en vertegenwoordigers van gemeenten samen om kennis en ervaringen uit te wisselen over inclusieve onderwijshuisvesting.
In een plenaire opening staan we stil bij de opdracht om toe te werken naar een inclusieve leeromgeving in 2035 (zie het beleidskader van OCW). Daarna kun je deelnemen aan twee verdiepende sessies, waarin praktijkvoorbeelden, ambities, uitdagingen en concrete oplossingen centraal staan.
Programma
- 09:30 - 10:00 uur: inloop
- 10:00 - 10:30 uur: plenaire opening
- 10:30 - 11:30 uur: sessie 1 (keuze uit 6 sessies)
- 11:30 - 11:45 uur: pauze
- 11:45 - 12:45 uur: sessie 2 (keuze uit 6 sessies)
- 12:45 - 13:00 uur: afsluiting
- 13:00 uur: lunch
Sessies
De sessies bieden inspiratie voor zowel beleidsmatige vraagstukken als praktische uitwerking. Daarbij komen onderwerpen aan bod zoals nieuwbouw, renovatie en het toegankelijker maken van bestaande schoolgebouwen.
Overzicht sessies 'Planvorming en ambities'
Sessie 1: Samen sturen op inclusieve onderwijshuisvesting (bestuurlijke sessie met een gemeente en schoolbestuurder)
- Gegeven door: wethouders en schoolbestuurder
- Doelgroep: gemeentes en schoolbesturen
Inclusieve onderwijshuisvesting vraagt om meer dan een goed gebouw: een gezamenlijke visie en goede samenwerking tussen gemeente en schoolbestuur is van belang. In deze bestuurlijke sessie gaan een wethouder en schoolbestuurder met elkaar én met de zaal in gesprek over ambities, verantwoordelijkheden, het speelveld en de keuzes die ontstaan wanneer inhoud, budget en belangen elkaar raken. Wat vraagt dit van de samenwerking en welke afspraken maken in de praktijk écht het verschil?
Sessie 2: Inclusief onderwijs vraagt om inclusieve huisvesting. Maar hoe vertaal je die ambitie naar concrete keuzes in beleid, huisvestingsplannen en projecten?
- Gegeven door: Séverine Kas
- Doelgroep: gemeentes en schoolbesturen
In deze interactieve sessie laat Séverine Kas van Stichting Accessibility zien hoe de principes van Universeel Ontwerp helpen om inclusie vanaf het eerste idee mee te nemen. Toegankelijkheid is meer dan drempels wegnemen, het gaat ook over bruikbaarheid. En dat gaat verder dan het gebouw alleen: juist de samenhang tussen gebouw, gebruik en gedrag maakt het verschil. Met praktijkvoorbeelden en praktische inzichten ontdek je hoe scholen en gemeenten kunnen werken aan onderwijsomgevingen waarin iedereen welkom is.
Sessie 3: Van visie op inclusief opgroeien naar een inclusief IHP: de aanpak van gemeente Berg & Dal
- Gegeven door: Kees van den Heuvel & Stan Sengers
- Doelgroep: bestuurders en beleidsmedewerkers die inspiratie willen opdoen voor de ontwikkeling van een inclusief Integraal Huisvestingsplan (IHP).
Gemeente Berg & Dal heeft een IHP vastgesteld waarin inclusief opgroeien een belangrijke plek heeft gekregen naast gebouwkwaliteit en de toetsing hiervan. In deze workshop neemt de gemeente deelnemers mee in het proces dat daaraan voorafging: hoe is het IHP tot stand gekomen, welke keuzes zijn gemaakt en hoe is inclusief opgroeien en kwaliteit daarin meegenomen? Een praktijkgerichte sessie met inzichten en inspiratie voor gemeenten die zelf aan de slag willen met een inclusief IHP.
Overzicht sessies 'Uitvoering'
Sessie 4: Inclusief vanuit het perspectief van de leerling: past iedereen in dit gebouw?
- Gegeven door: Michiel van der Grinten (Oberon, onderzoeker ‘Bouwstenen voor inclusievere schoolgebouwen’) en Elijah Delsink (LBVSO | LsBX).
- Doelgroep: bestuurders en beleidsmedewerkers die inspiratie willen opdoen voor de ontwikkeling van inclusieve schoolgebouwen vanuit het perspectief van de leerling.
Een schoolgebouw kan op papier voor iedereen toegankelijk zijn. Maar betekent dat ook dat iedere leerling er prettig kan leren, bewegen, ontmoeten en tot rust komen? In deze interactieve workshop kijken we samen met deelnemers naar inclusieve schoolgebouwen vanuit het perspectief van de leerling. We nemen het hele gebouw onder de loep: van lokalen, gangen en voorzieningen tot buitenruimte en interieur. Welke keuzes helpen leerlingen om zelfstandig en gelijkwaardig mee te doen? Waar ontstaan ongemerkt drempels? En voelen leerlingen zich ook daadwerkelijk thuis in een gebouw dat voor hen is ontworpen? Aan de hand van herkenbare situaties en concrete voorbeelden dagen we deelnemers uit om zelf keuzes te maken. We bespreken wat anders kan in bestaande gebouwen én wat bij nieuwbouw vanaf het eerste ontwerp meegenomen kan worden. Daarbij geven we concrete handvatten mee waarmee deelnemers hun eigen gebouw en plannen langs het perspectief van leerlingen kunnen leggen.
Sessie 5: Inclusieve maatregelen in het Programma van Eisen: hoe geef je ze praktisch vorm?
- Gegeven door: Lenneke Noorlander en Marco van Zandwijk
- Doelgroep: gemeentes en schoolbesturen
Tijdens deze sessie laten Lenneke Noorlander en Marco van Zandwijk zien hoe inclusieve maatregelen een concrete plek kunnen krijgen binnen het Programma van Eisen voor schoolgebouwen, gymzalen en kinderopvanglocaties. We bieden praktische handvatten om afwegingen te maken tussen verschillende ontwerpkeuzes en lichten toe hoe de set aan maatregelen, gebaseerd op NEN9120 en het Oberon‑rapport ‘Bouwstenen voor inclusievere scholen, tot stand is gekomen en momenteel wordt getoetst binnen het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting.
Sessie 6: Iedereen op school: inclusieve kansen in bestaande gebouwen: hoe maak je bestaande schoolgebouwen toegankelijker en beter geschikt voor inclusief onderwijs?
- Gegeven door: Tristan Jansen (PBT Consult) en Rob in ’t Zand (Nul25 / Coalitie voor Inclusie)
- Doelgroep: schoolbesturen en gemeentes
Tijdens deze sessie nemen Tristan Jansen (PBT Consult) en Rob in ’t Zand (Nul25 / Coalitie voor Inclusie) je mee in de uitgangspunten van inclusieve huisvesting, de ITstandaard en NEN 9120, en laten zij zien welke praktische en haalbare aanpassingen direct mogelijk zijn. Daarbij komen ook normering, financiering en planning aan bod, zodat je concrete handvatten krijgt om binnen jouw schoolorganisatie stappen te zetten.
Praktische informatie
- Datum en tijd: woensdag 16 december 2026, van 10:00 – 13:00 uur
- Locatie: Utrecht/Amersfoort
- Voor wie: schoolbestuurders en beleidsmedewerkers, schoolleiders, en medewerkers van gemeenten (wethouders en beleidsmedewerkers)
- Kosten: geen
Aanmelden
In het aanmeldformulier kun je kenbaar maken aan welke sessies je deel wilt nemen en welke vragen je hebt aan de sessieleiders. Verzoek om per ronde drie keuzes te maken.