Bijeenkomst ‘Schoolaanwezigheid en omgaan met verschillen in de klas’
Het Kennisnetwerk Schoolaanwezigheid (KNSA) organiseert op 4 maart een nieuwe bijeenkomst voor iedereen die met schoolaanwezigheid aan de slag is of wil gaan. Het thema is ‘Omgaan met verschillen in de klas: hoe creëer je een leeromgeving waarin alle leerlingen zich gezien voelen en betrokken blijven, ook als zij afwijken van de norm?’
Programma
De middag bestaat uit een keynote van Luc Stevens en twee workshoprondes, waarin deelnemers kunnen kiezen uit verschillende workshops die elk vanuit een eigen perspectief ingaan op het thema.
Keynote Luc Stevens
Luc Stevens is emeritus hoogleraar orthopedagogiek en een toonaangevende stem in het Nederlandse onderwijs. Hij is oprichter van NIVOZ en bekend van de pedagogische visie ‘Eerst het kind, dan de leerling’. In zijn werk benadrukt hij het belang van relatie, verantwoordelijkheid en een schoolcultuur waarin ieder kind ertoe doet en zich uitgenodigd voelt om aanwezig te zijn.
Stevens stelt dat uitval en thuiszitten geen incidenten zijn: ‘Ons onderwijs is selectief en meritocratisch: wie past, stroomt door; wie afwijkt, raakt sneller los.’ Hij draait het om: hoe maken we binnen datzelfde systeem een herbergzame plek waar juist deze leerlingen worden gezien, erkend en op onderzoek uitgaan? ‘Dat vraagt om een niet-schools ethos: de pedagogische paragraaf die vóór het curriculum gaat. Eerst mens tot mens, dan pas methode en toets.’
Workshops
1. Schoolaanwezigheid en omgaan met verschillen in de klas
Alleen ronde 1 – Door Luc Stevens
Verdiepend gesprek met Luc Stevens naar aanleiding van zijn keynote. Er is ruimte voor vragen en het gezamenlijk verkennen van dilemma’s uit de praktijk.
2. Jeugdhulp in de school – samen praten en vooral doen
Ronde 1 en 2 – Door Mariette Haasen, Hélène Leenders & Rian Jansen (Fontys)
Groepsgerichte, preventieve basisondersteuning vanuit sociaal-emotioneel leren maakt het mogelijk om kwetsbare leerlingen in hun eigen klas op te vangen, in plaats van hen door te verwijzen naar jeugdhulpverlening. Dit verbetert de interactie van leerlingen met leraren en klasgenoten en versterkt de taakmotivatie. De sessie is gebaseerd op het driejarige NRO-onderzoek ‘Jeugdhulpverlening in de school. Samen praten en vooral samen doen’ (po, vo, (v)so en mbo), dat zich richtte op het (door)ontwikkelen van werkwijzen voor samenwerken in de klas tussen onderwijs en jeugdhulp.
3. Leidraad leraar-leerlingrelaties
Ronde 1 en 2 – Door Teunie Morren & Irma de Wit (Steunpunt Passend Onderwijs)
Een positieve leraar-leerlingrelatie draagt bij aan de ontwikkeling, motivatie en het welbevinden van leerlingen én leraren. In deze workshop maak je kennis met de leidraad van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (2025), gebaseerd op internationale wetenschappelijke literatuur en gaan we op zoek naar de samenhang met schoolaanwezigheid. ‘Wat betekent dit voor jouw professionele werkomgeving?; ‘Waar en hoe kun je dit implementeren en borgen?’ en ‘Hoe kun je partners hierin meenemen?’
4. Basisworkshop 'Werken vanuit het Piramide-raamwerk'
Alleen ronde 1 – Door Marije Brouwer (Ingrado)
Wat betekent schoolaanwezigheid écht? Hoe verschuift het denken van verzuim naar aanwezigheid en wat betekent dit in de praktijk? Je krijgt inzicht in het Multi-Dimensional Multi-Tiered System of Supports (MD-MTSS) raamwerk en hoe dit helpt bij de aanpak van schoolaanwezigheid. Geschikt voor zowel nieuwkomers als ervaren professionals.
5. Omgaan met verschillen binnen het Piramide-raamwerk
Alleen ronde 2 – René Halberstadt & Marije Brouwer (Ingrado)
Deze interactieve werksessie richt zich op het omgaan met individuele verschillen binnen het MD-MTSS (Piramide) raamwerk. De focus ligt op contextbewust werken, onderliggende oorzaken (root causes) en wat dit vraagt van scholen en professionals in de praktijk. Omdat het Piramide raamwerk geen ‘one size fits all’ benadering is, kijken we naar hoe maatwerk vorm kan krijgen binnen de verschillende lagen van de Piramide. De sessie is bedoeld voor deelnemers die al bekend zijn met het raamwerk.
6. Intervisie
Alleen ronde 2 – Door Vincent Fafieanie (Nederlands Jeugdinstituut)
Een interactieve sessie waarin vragen en casussen van deelnemers centraal staan en elkaars kennis en ervaring worden benut. De indeling in kleine groepen is op basis van interesse.
Praktische informatie
- Datum en tijd: woensdag 4 maart 2026, van 13.00 -16.30 uur (inloop vanaf 12.30 uur)
- Locatie: cursus- en vergadercentrum Domstad in Utrecht
- Kosten: geen